Geen boompje bleef heel

BOEKBESPREKING

Hoe Overloon in het rijtje St. Lo, Caen en Bastogne terechtkwam

OVERLOON – Nog steeds wordt het de vergeten slag genoemd. Ook al zijn er al zovele pagina’s over geschreven en ook al is op de plek des onheils een museum opgericht.
Een slag tijdens welke in dik twee weken tijd meer dan 2500 man zijn gesneuveld, kun je moeilijk over het hoofd zien. Maar auteur Martijn Lak heeft wel een punt als hij zegt dat andere veldslagen, zoals die bij Arnhem, St. Lo en Caen zoveel meer de aandacht trekken.
En dan te bedenken dat de slag om Overloon de enige tankslag was die er ooit in Nederland is uitgevochten. In het kort geleden verschenen boekje ‘Geen boompje is meer heel’ presenteert historicus Lak geen echt nieuwe gegevens. Maar hij vat de feiten en gebeurtenissen van die gruwelijke strijd in en om Overloon wel handzaam en vooral leesbaar samen. Dat op zich is al een pluim waard. Schrijvers van boeken als deze willen zich immers nog wel eens verliezen in een overdaad aan details en jargon en dat vatten in een gortdroge stijl. Had Lak zich in zijn Engelstalige citaten wat beperkt of die volledig vertaald, dan was zijn boekje zelfs voor een nog groter publiek aantrekkelijk geweest.
Te prijzen valt tevens Laks professioneel-afstandelijke houding: geen heldenverhalen en ook aandacht voor de Duitse kant. Dat betekent ruim aandacht voor de heldere analyse dat de Britten en Amerikanen door hun overmoed destijds nogal wat risico hebben genomen. De eerste, Amerikaanse poging om Overloon te ontzetten, tussen 30 september en 5 oktober 1944, werd een faliekante mislukking. De Amerikaanse legerleiding had niet eens de moeite genomen om de tegenstander en het gevechtsterrein te verkennen. Een goed ingegraven Wehrmacht en de modderige Peel deden die eerste poging jammerlijk mislukken. Het falen van de Amerikanen was aan onderschatting en lichtzinnigheid te wijten, meldt Lak, en hij zegt erbij dat dat niet nieuw is. Maar hij benadrukt meer dan schrijvers voor hem deden dat de Duitsers zich krachtig en met kunde verdedigden.
Martijn Lak, ‘Geen boompje is meer heel’, Uitgeverij Aspekt, 12,95 euro